Nhật ký Đặng Thùy Trâm

               “Ngày mai trong tiếng ca khải hoàn sẽ không có con đâu. Con tự hào vì đã dâng trọn đời mình cho Tổ quốc. Dĩ nhiên con cũng cay đắng vì không được sống tiếp cuộc sống hòa bình hạnh phúc mà mọi người trong đó có con đã đổ máu xương để giành lại. Nhưng có gì đâu, hàng triệu người như con đã ngã xuống mà chưa hề được hưởng trọn lấy một ngày hạnh phúc. Cho nên có ân hận gì đâu!”

Liệt sĩ – Bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã bộc bạch như thế trong quyển nhật ký của mình tại mảnh đất Đức Phổ, Quảng Ngãi vào những ngày mưa bom bão đạn cam go nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Đối diện với cái chết từng giây phút, thế nhưng thật đáng trân trọng khi những chiến sĩ trong cuộc kháng chiến ấy vẫn tin tưởng vào tương lai tươi sáng của cách mạng, vẫn trung thành với lý tưởng của cuộc đời mình: “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”

Quyển sách “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” (ảnh vnexpress.net)

Nhật ký Đặng Thùy Trâm được nhà xuất bản Hội nhà văn ấn hành năm 2025, khổ 14 x 21 cm, với 324 trang sách. Bìa sách với dòng chữ chân phương “Nhật ký Đặng Thùy Trâm – những trang viết có số phận kỳ lạ của một nữ liệt sĩ 27 tuổi” cùng chân dung và bút tích của nữ liệt sĩ. Chúng ta không khỏi ngạc nhiên khi nhận thấy một sức sống mãnh liệt, một lòng căm thù giặc sâu sắc, một nhận thức chín chắn, một trái tim sôi nổi nhiệt thành dành cho tất cả mọi người qua hình ảnh của một cô gái trẻ trung, mảnh dẻ.    

Lần giở những trang đầu tiên của quyển sách, tôi không khỏi nghẹn ngào. Và quả thật, trong suốt quá trình dõi theo từng bước chân của người con gái ấy, tôi đã nhiều lần không cầm được nước mắt. Chiến tranh thật đáng sợ. Chiến tranh không từ một người trẻ, không từ một người già. Đặng Thùy Trâm đã góp thêm một tiếng nói tố cáo chiến tranh bên cạnh Chiến tranh và hòa bình của Lev Tolstoy, Sông Đông êm đềm của Solokhov, Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh,… Quyển nhật ký này là góc nhìn về chiến tranh của một bác sĩ ngày đêm vừa chăm sóc thương binh vừa tham gia chiến đấu, từng chứng kiến rất nhiều đồng chí thương yêu ra đi và có cảm giác mình như người bất lực, một chiến sĩ bị tước mất vũ khí khi đồng đội và người dân lần lượt ra đi giống như “một chiến sĩ hai tay đã bị trọng thương, đành nhìn quân thù vũ khí trong tay, xông đến giết mình“. Đó là cảm giác uất ức, đắng cay, xót xa đến nghẹn ngào, tức tưởi.

Và hơn hết, Nhật ký Đặng Thùy Trâm đã dẫn chúng ta đến với một thế giới tâm hồn rộng mở, tràn đầy tình yêu. Ở đấy, người đọc sẽ tìm thấy cho mình bao bài học thú vị, sâu sắc. Ta dường như nhận thấy rằng thân phận con người trong vũ trụ thật nhỏ bé, mong manh, trong chiến tranh thì phận người càng nhỏ bé và hiểm nguy hơn bao giờ hết. Có nhiều người biết rằng mình sẽ đối diện với cái chết nhưng họ vẫn điềm nhiên đi tới bởi từng hơi thở của họ là từng nhịp đập của Tổ quốc yêu thương, bởi họ luôn tâm niệm một điều rằng: “Vui gì hơn làm người lính đi đầu/ Trong đêm tối tim ta thành ngọn lửa”.

Đọc những dòng tâm tư của liệt sĩ Đặng Thùy Trâm, ta chợt hiểu rẳng ai cũng là một con người với tất cả hỷ nộ ái ố, với bao niềm vui và nỗi lo lắng, suy tư. Thế nhưng, điều quan trọng là ta biết nhìn lại mình để tiếp tục tin yêu, trân trọng nhau khi còn có thể. Ta đã gặp trong trang sách những suy nghĩ rất thật của một con người: “Lúc sống Thành có nhiều nhược điểm làm mình không ưa, nhưng bây giờ khi khỏa đất lấp lên thân hình người đồng đội ấy mình không cầm được nước mắt. Vậy đó, hãy ráng mà đùm bọc yêu thương nhau khi còn sống chớ khi đã chết rồi có khóc thương cũng chỉ là những giọt nước mắt nhỏ trên nấm đất vô tri vô giác mà thôi.”

Đến với quyển sách nhỏ nhưng chứa đầy lửa này, chúng ta còn học được cách viết những câu văn mượt mà, lắng sâu cảm xúc và những câu văn miêu tả tài tình không thua kém một nhà văn: “Đêm lạnh vì những hạt sương tê buốt, trăng sáng như gương, cái lạnh cũng như những lưỡi dao lùa khẽ vào da thịt. Lớp dù mỏng không đủ ấm làm mình run lên khe khẽ, cái lạnh làm mình thao thức và hình như còn có một tình thương sôi nổi cũng tràn ngập trong lòng mình”. Thật là những câu văn của một tâm hồn nhạy cảm, giàu tư chất nghệ sĩ.

Tất cả chúng ta có thể tìm về những dòng cảm xúc lắng sâu của bác sĩ – liệt sĩ Đặng Thùy Trâm qua quyển “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” ở tất cả các nhà sách và thư viện trên khắp cả nước. Bởi quyển sách này đã gúp chúng ta có những nhận thức đúng đắn và sâu sắc về chính bản thân mình và về cuộc đời. Và hơn hết, quyển sách này giúp chúng ta soi rọi lại chính bản thân mình, lắng nghe tiếng nói từ bên trong để có thể trở thành một con người tử tế, có lương tri. Bởi cuộc đời mỗi người ngắn hay dài không quan trọng, quan trọng là chúng ta đã sống như thế nào. Chúng ta đến với quyển sách này để thấy được một con người đã từng quyết tâm, từng hoài bão, từng yêu, từng đau, từng băn khoăn, trăn trở. Đọc Nhật ký Đặng Thùy Trâm để giữ lại một cuộc đời sôi nổi, một trái tim thánh thiện, để biết rằng cô ấy và bao điều tốt đẹp sẽ không bị lãng quên.

Sách hiện có tại thư viện, mời bạn đọc đến tìm đọc./.

Thư viện Trường THPT chuyên Thoại Ngọc Hầu